Tanzimattan Cumhuriyet’e Eğitim Tarihi Müzesi” Sengel Group, 1996’dan bu yana Artemis Restaurant ve Şarapevi olarak hizmet verdiği tarihi okul binasında, Şirince-Taş Mektep Müzesi’ni kurarak, Şirince’ye yeni bir ziyaret yeri kazandırmıştır. Haftanın tüm günleri ziyarete açık olan müzede, hem Tanzimat’tan Cumhuriyet’e kadar Osmanlı Devletinin eğitimdeki yenileşme gayretlerini, hem de Cumhuriyet döneminin zorluklar içerisinde sürdürülmeye çalışılan idealist eğitiminin izlerini objeler, belgeler ve fotoğraflarda bulacaksınız. Birbirinden ilginç objelerin, belgelerin ve fotoğrafların sergilendiği müzemiz sizi eğitim tarihimizle buluşturuyor. Ayrıca Şirince ve çevresinin tarihi ve kültürü ile ilgili çok detaylı bilgileri de bulacağınız müzemiz, siz ziyaretçilerini bekliyor.

Taş Mektep, 1906 yılında, Çirkinceli Rumların katkısıyla, İzmir eğitim şirketi “Homer” tarafından kurulmuştur. Okul binası boyutları nedeniyle “Büyük Okul” olarak adlandırılmıştır. 1921-1922 eğitim- öğretim yılına kadar Rum okulu olarak hizmet veren binada, yıllara göre 250 ile 370 kadar öğrenci eğitime devam etmiştir. Çirkince’de küçük bir okulun varlığı hakkında ilk bilgiler, Mart -1832’de, Arundell tarafından açıklanmıştır. Bu küçük okulda 1 öğretmen ve 10 öğrenci vardı.20. yüzyılın başında köyde, üç okul ve kız-erkek çocuk yuvası vardı. Kilise bahçesinde, erkek okulu bulunmaktaydı. Erkek okulunda 2 öğretmen görev yapıyordu.Büyük okulda ise her sınıfın ayrı öğretmeni vardı.Büyük Okul, müstakil müdürü ve özel öğretmenleriyle, çok iyi organize edilmiş bir kurumdu.Okulda; Yunan Dili, Tarih, Matematik, Coğrafya, Beden Eğitimi, Müzik, Din derslerinin yanı sıra 3. sınıftan itibaren Fransızca dersleri de verilmekteydi.Mübadeleden bir süre sonra Türk çocuklarına hizmet vermeye başlayan okul, eğitim-öğretim faaliyetlerini 1990’lı yılların başına kadar sürdürmüştür.1996 yılından itibaren Şirince-Artemis Restaurant adıyla hizmet vermeye başlayan tarihi bina, yöresel yemekleri ve özel üretim şaraplarıyla Şirince’nin en gözde, en şık restoranı olmuştur.

MÜBADELE ODASI

Artemis Restaurant olarak Şirince’yi geçmişi ile buluşturuyoruz.

Tarihçi Tolga MERT danışmanlığında var olan “Mübadele Salonu”, Kurtuluş Savaşı sonrasında mübadele zamanı yaşananları anlatıyor.

Yapısal olarak Şirince tamamıyla bir mübadele köyüdür. 1923 yılında imzalanan Lozan Antlaşması protokolü gereği din esas alınarak Türkiye – Yunanistan mübadelesi gerçekleşmiştir. Şirince’de yaşayan Rumların çoğunluğu Yunanistan’da Nea Efessos (Yeni Efes) adlı bir köy kurarak buraya yerleşmişlerdir. Şirince’ye ise çoğunluğu Yunanistan’ın Kavala (Muştiyan) ve Domatia’sından gelen Müslüman Türkler yerleştirilmiştir.

İşte bu mübadele sonucunda yaşanan anıları ve hikayeleri yansıtmakta olan odada konsept olarak 5 bölüme ayrılmış sergi dolapları yer alıyor.

İlk dolabımızda müzemizde döneme ait arşivlerden edinilen Osmanlıca ve Rumca belgeler ve evrakları,

İkinci dolabımızda, görsellik ile dönemi yansıtacağımız gravür, kartpostal, gazete ve fotoğrafları,

Üçüncü dolabımızda, konu mankenleri aracılığı ile dönemin giyim-kuşamı,

Dördüncü dolabımızda, yine bu yıllarda kullanılan eşyalar ile dönemin günlük yaşamı, Balkanlardan ve Türkiye’den birçok müziğin eşlik edeceği müzemizde bir de dönemin belgeselleri ile Şirince belgeselleri bir ekran yardımıyla gösterimi olmaktadır.

Bunlar; Şirince’li Rumlar, Şirince’li Müslüman Türkler, Mübadele’ de Karantina Uygulaması ve Kızılay, Dido Sotiriyu (Benden Selam Söyleyin Anadolu’ya kitabının yazarı – Şirinceli Rum) anlatıyor ve son dolabımızda da mübadelenin baş şehri Selanik…